FAALİYET ALANLARIMIZSigorta Hukuku

Hayat her gün insanın karşısına yeni sürprizlerle çıkıyor. Ancak ne yazık ki bu sürprizler bazen çokta hoş olmayabiliyor. Evde, işte, yolda ya da başka herhangi bir durumda kaza geçirebilir veya deprem, yangın ve sel gibi afetlere maruz kalabiliriz. Her ne kadar bu tür olaylarda ilk sözümüz “cana geleceğine mala gelsin” olsa da; mali zararın büyüklüğü karşısında çoğunlukla “mal da canın yongası” oluyor. İşte hayatın bu hoş olmayan sürprizlerine karşı sigorta hukukundan kaynaklanan haklarımız bize bahse konu süreci atlatmamıza yardımcı olacak kolaylıklar sağlamaktadır.

Sigorta Nedir?

Sigorta kısaca ve anlaşılabilir şekilde; yukarıda belirtilen veya benzer sorunlar dahilinde büyük zararlara maruz kalabileceğini düşünen kişilerin, söz konusu durumla karşılaştıklarında ekonomik zararlarının karşılanabilmesi için önceden bir kuruma ödeme yapmaları ve bu suretle kendilerini güvece altına almaları şeklinde tanımlanabilir. Kendisini olası bir riske karşı önceden korumaya alan kişiye sigortalı, bu korumayı sağlayan kuruluşa sigortacı, aralarındaki ilişkiye de sigorta sözleşmesi denir.

Sigorta Hukuku Nedir?

Sigorta hukuku ise en basit hali ile sigorta ilişkisi içerisindeki tarafların birbirlerine karşı borç ve yükümlülüklerini gösteren, sigorta ilişkisini belirleyen, bu ilişkiden dolayı taraflar arasında uyuşmazlığın oluşması durumunda ne yapılacağını düzenleyen hukuk dalıdır. Sigorta hukukunun içinde yer alan ana mevzuat, Sigortacılık Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’dur. Ayrıca bunlara bağlı çıkarılan tüzük, yönetmelik ve tebliğler de sigorta hukukun diğer tamamlayıcı mevzuatlarıdır. Bursa sigorta avukatı alanında hukuki destek için bizlerle iletişime geçebilirsiniz.

Sigorta Avukatı Nedir?

Avukatlık mesleğinde okul döneminde tıp fakülteleri gibi bir ihtisaslaşma söz konusu olmayıp, hukuk fakültesinden mezun olan ve avukatlık mesleğini ifa eden herkes hukukun bütün alanlarında görev almaktadır. Fakat iş tecrübesine veya bireysel yatkınlığına bağlı olarak herhangi bir hukuk alanında çalışmasını devam ettirme avukatın kendi tercihidir. Bu nedenle sigorta avukatı olarak tabir edebileceğimiz avukat, sigorta hukukuna hakim olan ve bu alanda çalışmalar yürütmekte olan avukattır. Davalarınızı uzman bir sigorta avukatı ile takip etmenizi öneririz. 

Sigorta Çeşitleri Nelerdir?

Peki sigorta hukuku kapsamında neler vardır? Yani sigorta türleri nelerdir? Sigorta hukuku çerçevesinde izlenen ve davaya konu olabilen haller şunlardır:

  • Zarar ve Tazminat Sigortaları: Sigorta sözleşmeleri ile teminat altına alınan rizikonun getirmiş olduğu zarara karşılık tazmin etmeyi sağlayan sigorta türüdür. Yangın sigortası, kasko sigortası, hırsızlık sigortası, yer sarsıntısı, dolu veya hastalık sigortası zarara karşılık tazmin olanağı sağlamaktadır.
  • Can Sigortaları: İnsan hayatı ile ilgili konularda devreye giren can sigortaları; Ölüm Hali Sigortası, Grup Hayat Sigortası, Maluliyet Sigortası, Ferdi Kaza Sigortası gibi türlere sahiptir.
  • Mesuliyet Sigortası: Sigortalının vereceği zarara karşılık oluşan tazminatı karşılamaya yönelik sigorta türüdür. Üçüncü Şahıs Adli Mesuliyet Sigortası, Ürün Mesuliyet Sigortası ve Mesleksel Mesuliyet Sigortası bu türdendir.

Sigorta ettirenin sözleşmesinde yer alan maddelere göre borç ve yükümlülükler yerine getirilir. Dolayısıyla her iki tarafın da hakları sağlanmış olur.

Hangi Davalar Sigorta Hukuku Kapsamına Girer?

Sigorta hukuku kapsamına giren belli başlı dava türleri şunlardır:

  • Kasko, havacılık ve deniz sigortası ile ilgili anlaşmazlıktan doğan davalar,
  • Trafik kazalarında maddi ve manevi tazminat davaları,
  • Ferdi kazalara ilişkin davalar,
  • Emeklilik sigortası, sağlık sigortası ve hayat sigortası kapsamında doğan alacak ve tazminat davaları,
  • Sel, yangın, deprem vs. afetler neticesinde oluşan sigorta alacak ve tazminatların davaları,
  • Sigorta sözleşmelerindeki yükümlülüklerin ihlalinden doğan davalar,
  • Zarar sigortaları, zorunlu sorumluluk sigortalarından kaynaklanan ihtilaflar,
  • Ödenmeyen sigorta primlerinin icra müdürlükleri ve mahkemeleri nezdinde icrası,
  • Tazminat ve sigorta bedellerinin, zarar görenden tahsili şeklinde özetlenebilir.

Sigorta hukuku dahilinde sigortalı ve sigortacı arasındaki sözleşmelerin hazırlanması, sözleşmeye uyulup uyulmadığının denetlenmesi, kazalardan kaynaklı sigortalı ve sigortacı arasındaki uyuşmazlıkların çözülmesi, maddi ve manevi tazminatların takibi gibi işlemlerde taraflar, alanında uzman kişilere ihtiyaç duymaktadır.

Kurt Hukuk Olarak Farkımız

Sigorta hukukunu ilgilendiren bir durumla karşılaşmak tabi ki istenecek bir şey değildir. Ancak eğer hayatın içinde olan böyle zor bir süreçle yüzleşmek zorunda kaldıysanız, üzülmeyin, yalnız değilsiniz, tüm bilgi birikimi ve uzmanlığı ile Kurt Hukuk yanınızda. Uzun yıllara dayanan tecrübesi, müvekkil öncelikli anlayışı ve çözüm odaklı yaklaşımı ile Kurt Hukuk size bu zor süreci kolay kılmak için hizmetinizde…

25 Soruda Sigorta Hukukunda Merak Edilen Konular

1- Sigorta sözleşmesi Nedir?

Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir.

2- Zorunlu Sigorta nedir?

Zorunlu sigorta, kanunen yapılması zorunlu olan sigortalardır. Sigortanın isteğe bağlı olması esastır; ancak bazı sebeplerle bazı sigortaların yapılması zorunluluğu getirilmektedir. Örneğin Karayolları Trafik Kanunu’nda araç işletenlerin bu Kanun hükümleri gereğince üçüncü şahıslara karşı doğacak sorumluluklarını belirlenen hadde kadar sigorta ettirmek zorunda oldukları öngörülmüştür. Yapılması zorunlu olan sigortalarda zorunluluk sadece sigorta ettirenler bakımından değil aynı zamanda sigortacılar açısından da söz konusudur. Bu nedenle sigorta şirketleri, zorunlu sigorta yapma teklifini reddedemez. Zorunlu sigortalarda uygulanacak tarife ve talimatlar ile sigorta primleri Bakanlık tarafından tespit edilir ve resmi gazetede yayınlanır.

3- Hangi Amaçlar İçin Sigorta Yapılamaz?

Sigorta ettirenin veya sigortalının, kanunun emredici hükümlerine, ahlâka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı bir fiilinden doğabilecek bir zararını teminat altına almak amacıyla sigorta yapılamaz.

4- Sözleşmenin yapılması sırasında susma ne anlama gelir?

Sigortacı ile sigorta sözleşmesi yapmak isteyen kişinin, sözleşmenin yapılması için verdiği teklifname, teklifname tarihinden itibaren otuz gün içinde reddedilmemişse sigorta sözleşmesi kurulmuş sayılır.

5- Başkası adına sigorta yapılabilir mi?

Bir kişi, diğer bir kişinin adına onu temsilen sigorta sözleşmesi yapabilir; temsilci yetkisiz ise ilk sigorta döneminin primlerinden sorumlu olur. Adına sigorta sözleşmesi yapılan kişi, rizikonun gerçekleşmesinden önce veya geçmişe etkili sigorta hükmü saklı kalmak üzere, riziko gerçekleşince de sözleşmeye sonradan icazet verebilir. Başkasının adına yapıldığı anlaşılmayan veya yetkisiz yapılan sözleşme, menfaati bulunması şartıyla, temsilci adına yapılmış sayılır.

6- Sigorta süresi sözleşmede belirlenmemiş ise ne olur?

Süre, sözleşmeyle kararlaştırılmamış ise, taraf iradeleri, yerel teamül ile hâl ve şartlar göz önünde bulundurularak, mahkemece belirlenir.

7- Sigorta sözleşmesinin sona ermesi halinde prim iadesi yapılır mı?

Sigorta sözleşmesi sona erdiği takdirde, Kanunda aksi öngörülmemişse, işlemeyen günlere ait ödenmiş primler sigorta ettirene geri verilir.

8- Sigorta sözleşmesinden doğan taleplerde zamanaşımı süresi ne kadardır?

Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıldır. Sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler herhâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Ancak Sigortacıya yöneltilecek tazminat istemleri, sigorta konusu olaydan itibaren on yılda zamanaşımına uğrar.

9- Sigortacının borç ve yükümlülükleri nelerdir?

Sigortacının borç ve yükümlülükleri şunlardır: a) Rizikoyu taşıma yükümlülüğü, b) Aydınlatma yükümlülüğü, c) Sigorta poliçesi verme yükümlülüğü, d) Giderleri ödeme borcu, e) Tazminat ödeme borcu

10- Sigorta ettirenin borç ve yükümlülükleri nelerdir?

Sigorta ettirenin borç ve yükümlülükleri şunlardır: a) Prim ödeme borcu, b) Beyan yükümlülüğü, c) Bilgi verme ve araştırma yapılmasına izin verme yükümlülüğü, d) Zararı önleme, azaltma ve sigortacının rücu haklarını koruma yükümlülüğü

11- Sigorta türleri kaça ayrılır?

Sigorta türleri, zarar sigortaları ve can sigortaları olarak ikiye ayrılır. Zarar Sigortaları da kendi içinde; Mal sigortaları ve Sorumluluk sigortaları olarak ikiye ayrılmaktadır.

12- Mal Sigortalarından kastedilmek istenen nedir?

Kişilerin özellikle taşınır ve taşınmaz mallarına yönelik olan rizikoların güvence altına alınması amacıyla yapılan sigortalara “mal sigortaları” veya “mal varlığı sigortası” adı verilir.

Rizikonun gerçekleşmemesinde menfaati bulunan kişiler, menfaatlerini mal sigortası ile teminat altına alabilirler. Bu sigorta türünde korunan hukuki değer menfaat olduğu için, sigortalanan şey mal değil, menfaattir.

13- Sorumluluk sigortası ne anlama gelmektedir?

Sorumluluk sigortası; sigortalıyı, sigortalının aile bireylerini ya da çalışanlarını çeşitli ihmal durumlarında doğabilecek maddi ve bedensel zararlara karşı güvence altına alan bir sigorta türüdür. Farklı çeşitleri bulunan sorumluluk sigortalarının kapsamları imzalanan poliçelerde belirlenir ve sigortalı kişinin sorumlu olduğu olumsuz durumlar sonucunda tazminat hakkı doğan kişilerin karşılaştıkları zarar, poliçe sınırları dahilinde ödenir.

14- Sorumluluk sigortasının kapsamına neler girer?

Sorumluluk sigortaları, iş yerlerinde oluşabilecek iş kazalarından, ticari ürünlerin görebileceği hasarlardan, mesleki koşullardan doğabilecek sorumluluklardan zarar görülmemesi amacıyla düzenlenir. Sorumluluk sigortaları iki ana grupta incelenir. Bu gruplar şöyledir:

  1. Kişisel sorumluluk sigortaları
  2. İş yeri sorumluluk sigortaları

Kişisel sorumluluk sigortaları bireyler tarafından yapılır ve bireysel sorumluluk alanlarını kapsar. Yaşam alanınızda yaptığınız yanlış dekorasyonun komşularınıza zarar vermesi, evinizde çalışan görevlinin misafirlerinizi yanlışlıkla yaralaması, çocukların istemsiz bir şekilde üçüncü şahıslarda bedensel ya da maddi kayıp oluşturması gibi durumlar, kişisel sorumluluk sigortaları kapsamında değerlendirilir.

İş yeri sorumluluk sigortaları ise iş yerinde ihmal ve tedbirsizlik sonucunda oluşabilecek kaza ve olumsuz durumların doğuracağı maddi yükümlülüğü karşılamayı taahhüt eder.

15- İş yerleri için yapılan sorumluluk sigortalarının türleri nelerdir?

İşveren Hukuki Sorumluluk Sigortası: İş yerinde oluşabilecek kazalarda zarar gören çalışanlara karşı işverenin hukuki masraflarını karşılamak amacıyla düzenlenir.

Ürün Sorumluluk Sigortası: Sigortalıya ait iş yerinde üretilen ürünlerin kullanımı esnasında üçüncü şahısların zarar görmesi durumunda oluşabilecek masrafları güvence altına alır.

Mesleki Sorumluluk Sigortası: Avukat, mali müşavir, doktor, iş güvenlik uzmanı, mimar, mühendis gibi meslek erbaplarının mesleki hataları ya da ihmalleri sebebiyle oluşabilecek üçüncü şahıs tazminatlarını karşılar.

Üçüncü Şahıs Hukuki Sorumluluk Sigortası: Sigortalının iş yerinde kaza, ihmal ya da sorumsuz davranma sebebiyle bedensel ya da maddi açıdan zarar vermesi durumunda doğan hukuki prosedürlerin ve tazminat haklarının güvence altına alınmasını sağlar.

16- Can Sigortası ne demektir?

Can Sigortası bireyin hastalandığında ve yaşlılık dolayısıyla çalışamadığı hallerde normal koşullarda altında hayatına idame ettirebilmek veya ölümü sonrasında ailesinin bakım ihtiyaçlarının giderilebilmesi için yaptırdığı sigortadır.

17- Can Sigortasının türleri nelerdir?

Can sigortasının türleri, Kaza Sigortası, Hayat Sigortası ve son olarak Hastalık ve Sağlık Sigortası’dır.

18- Hayat sigortası nedir?

Hayat sigortası ile sigortacı, belli bir prim karşılığında, sigorta ettirene veya onun belirlediği kişiye, sigortalının ölümü veya hayatta kalması hâlinde, sigorta bedelini ödemeyi üstlenir.  Hayat Sigortası ettiren kişi, yaşlılık durumunda hayatının geri kalan kısmını ailesiyle birlikte rahatça ve kimseye muhtaç olmadan yaşayabilmek için yaptırdığı bu sigortayı yaptırmaktadır. Sigortada belirtilen tarihte sigortalının hayatta olması durumunda sigorta bedeli kendisine ödenmekte ve kendisine ödenen sigorta bedeli sayesinde hayatının geri kalanını güvence altına almaktadır. Hayat sigortasında sigortalının ölmesi halinde, sigorta bedeli geride kalan ailesine ödenecektir. Ölümü halinde Hayat Sigortasının bedeli ailesine ödenen kişi, arkasında bıraktığı kişilerin geçimini ve temel ihtiyaçlarının giderilmesini bu sigorta türü ile güvence altına almaktadır. Hayatı sigorta edilen kimse, ilk primin ödenmesinden önce ölmüşse sigorta sözleşmesi geçersiz olur.

19- Kaza Sigortasını Açıklayınız?

Kaza sigortası, belli bir prim karşılığında, sigortalının uğrayacağı kaza sonucu ölüm, geçici veya sürekli engellilik ya da iş göremezlik hâlleri için sigorta teminatı sağlar. Ölüm, ani olarak veya kaza tarihinden itibaren en çok bir yıl içinde gerçekleşmiş ise sigorta bedeli sigorta ettirene yahut onun tarafından belirlenmiş kişiye; geçici ve sürekli engellilik veya iş göremezlik hâllerinde ise sigortalıya ödenir. Geçici olarak çalışma gücünden mahrum kalan sigortalıya, poliçede yazılı süre ile sınırlı olmak üzere, mahrumiyetin devam ettiği süre için günlük hesabıyla tazminat verilir.

20- Hastalık ve Sağlık Sigortası ne anlama gelmektedir?

Can Sigortalarının bir türü olan Hastalık sigortasıyla sigortalının korunan menfaatine yönelik belirli bir prim ödemektedir. Sigortalının ileride belirli bir hastalığa yakalanması ihtimalinde, iyileşebilmesi için yapılan masraflar Hastalık Sigortasında belirtilen bedel kapsamında karşılanacaktır.

Can Sigortalarının bir başka türü olan Sağlık Sigortası ise, riziko gerçekleşmesi durumunda sigortalıya bedel ödeme borcu doğan veya sigortalının sağlık masraflarının karşılanması belirlenen sigorta türüdür. Sağlık Sigortasında, sigortalı sigorta ettirenin kendisi olabileceği gibi, üçüncü bir kişiyi de sigortalı olarak gösterebilmektedir. Ayrıca diğer sigorta türlerinin aksine Sağlık Sigortasında, riziko gerçekleştikten sonra sigorta bedelinin lehtara ödenebileceği taraflarca kararlaştırılamaz. Bu sigorta türünde sigorta bedeli sadece sigortalıya ödenebilmektedir.

21- Sigortacının sorumluluğu ne zaman başlar?

Türk Ticaret Kanunu’nun 1431/1’inci maddesine göre, sigortacı, Sigorta priminin tamamının, taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa ilk taksidin, sözleşme yapılır yapılmaz ve poliçenin teslimi karşılığında ödenmesi gerekir. Karada ve denizde eşya taşıma işlerine ilişkin sigortalarda sigorta primi, poliçe henüz düzenlenmemiş olsa bile, sözleşmenin yapıldığı anda ödenir. Dolayısıyla ilk taksit ödenmeden sigortacının himaye borcu başlamaz.

22- Başkası lehine sigorta ne demektir?

Sigorta ettiren, sigorta sözleşmesi ile kendi menfaatini ya da üçüncü bir şahsın menfaatini sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesi ile teminat altına alınan menfaat sigorta ettirene ait ise, “kendi hesabına sigorta”, sigorta ettirenden başka bir şahsa ait ise “başkası lehine sigorta” söz konusudur.

Bir sigorta sözleşmesi, kısmen kendi hesabına, kısmen başkası hesabına sigorta şeklinde de yapılabilir. Kendi hesabına sigortada sigorta ettiren aynı zamanda sigortalıdır. Üçüncü kişi lehine sözleşme niteliğindeki başkası hesabına sigortada sözleşmeden doğan haklar, menfaati sigortalanan şahsa (sigortalı) aittir; fakat prim borcunun borçlusu, sigorta sözleşmesinin tarafı olarak sigorta ettirendir.

23- Menfaat olmadan sigorta sözleşmesi yapılırsa ne olur?

Sigorta sözleşmesinin yapılması anında, sigortalanan menfaat mevcut değilse, sigorta sözleşmesi geçersizdir. Sözleşmenin yapıldığı anda varolan menfaat, sözleşmenin süresi içinde ortadan kalkarsa, sözleşme o anda geçersiz olur.

24- Sorumluluk sigortasında doğrudan sigortacıya müracaat etme hakkı var mıdır?

Sorumluluk sigortalarında zarar gören üçüncü şahıs, kural olarak doğrudan sigortacıya karşı zararın tazmin edilmesini talep ve dava hakkına sahip değildir; zarar sorumlusu sigortalıdan talepte bulunabilir. Ancak zarar gören üçüncü şahsa, kanun veya sigorta sözleşmesi ile doğrudan sigortacıya başvurma hakkı tanınabilir. Bu durumda zarar gören, doğrudan sigortacıya başvurup sigorta tazminatının kendisine ödenmesini talep edebilir. TTK’nun 1478. maddesinde yer alan “Zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla, doğrudan sigortacıdan isteyebilir” hükmü ile  tüm  sorumluluk  sigortalarında  zarar  görene doğrudan dava hakkı tanınmıştır. KTK m. 97 ve 100 hükümlerine göre de (zorunlu ya da ihtiyari) trafik sigortasında zarar gören doğrudan sigortacıya karşı talep ve dava hakkına sahiptir.

25- Karşılıklı sigorta Ne Anlama Gelmektedir?

Birden çok kişinin birleşerek, içlerinden herhangi birinin, belli bir rizikonun gerçekleşmesi durumunda doğacak zararlarını tazmin etmeyi borçlanmaları karşılıklı sigortadır. Karşılıklı sigorta faaliyeti ancak kooperatif şirket şeklinde yürütülebilir.

https://www.kurthukukdanismanlik.com/wp-content/uploads/2020/10/logokb.png
Beşevler Mahallesi Yıldırım Caddesi No:265 B Blok Kat:2 Daire:6, 16120 Nilüfer/Bursa
iletisim@kurthukukdanismanlik.com

Bizi Takip Edin:

BİZE DANIŞIN

Bursa Avukat Kurt Hukuk Danışmanlık © 2021

Whatsapp Canlı Destek
1